سلام برچی نیوز | پایان بی‌ نتیجه سفر اردوغان به عربستان، بحران قطر تسری می ‌یابد؟
  • انتشار: ۷ اسد ۱۳۹۶
  • ساعت: ۱۱:۴۹ ب.ظ
  • سرویس: بین الملل
  • کدخبر: 6224
  • لینک کوتاه: http://www.barchinews.com/?p=6224

پایان بی‌ نتیجه سفر اردوغان به عربستان، بحران قطر تسری می ‌یابد؟

رجب طیب اردوغان، که با هدف گفتگو در ارتباط با بحران قطر به چند کشور حاشیه جنوبی خلیج فارس سفر کرده بود، روز گذشته سفر دو روزه خود را بدون هیچ نتیجه ملموسی به پایان رساند.

سفر دو روزه اردوغان به حاشیه جنوبی خلیج فارس در روزهای یکشنبه و دوشنبه یکم و دوم مرداد ماه جاری، زمانی بی ‌نتیجه اعلام شد، که انور قرقاش، وزیر مشاور در امور خارجه امارات پس از پایان این سفر اعلام کرد، که سفر رئیس‌ جمهوری ترکیه هیچ نتیجه جدیدی جهت حل بحران میان کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس و دوحه به دنبال نداشت. در همین ارتباط سایت النشره به نقل از وزیر مشاور در امور خارجه امارات اعلام کرد، که سفر اردوغان به کشورهای عرب حوزه خلیج فارس دستاورد جدیدی را به دنبال نداشت و موضع شتاب‌ زده کشورش موجب شده تا بی ‌طرفی، بهترین گزینه ترکیه ‌ای‌ ها باشد.

حتی اظهارات شخص اردوغان نیز پس از بازگشت از خلیج فارس خود گویای آن بود، که این سفر نتیجه چندانی دربر نداشته است. اردوغان هنگام بازگشت به ترکیه در فرودگاه آنکارا گفت: ویران کردن آسان است، اما بازسازی آنچه ویران شده بسیار سخت است. این گونه اظهارات حاکی از آن بود، که اردوغان نیز خود بصورت غیرمستقیم به راه دشوار حل بحران قطر و سفر بدون دستاورد خود اذعان نموده است.

در عین حال از همان ابتدای سفر اردوغان نیز مشخص بود، که قرار نیست این سفر دستاورد مشخص و خاصی را به همراه داشته باشد. اردوغان هنگام ورودش به جده برخلاف سفرهای پیشین با استقبال سرد رهبران سعودی روبرو شد و این بار به جای ولیعهد سعودی، برادرزاده ملک سلمان به عنوان حاکم مکه از اردوغان استقبال کرد. با نگاه به همین استقبال سرد از اردوغان در جده می‌ شد، فهمید که گویی قرار نیست این سفر دستاورد خاصی را بدنبال داشته باشد.

اردوغان بدنبال میانجی و یا یک طرف بحران؟ 

شاید  اردوغان  پیش از سفر به کشورهای خلیج فارس، بجای ایفای نقش میانجی ‌گری پیرامون قطر، تصمیمات دیگری را در سر داشته است. این موضوع نیز با توجه به موضع‌ گیری‌های پیش از سفر قابل پیش بینی بود. اردوغان پیش از سفر به عربستان با اعلام حمایت از مواضع قطر اظهار امیدواری کرد، که تحریم‌ ها علیه قطر پایان یابد. همزمان با مواضع اردوغان امیر قطر نیز در موضع ‌گیری سرسختانه ‌ای شروط کشورهای تحریم کننده را ناعادلانه و غیرقابل قبول ارزیابی کرد.

به نظر می ‌رسید، اردوغان قرار نیست به عنوان میانجی ‌گر بلکه به عنوان یک طرف بحران به دیدار رهبران سعودی رود. اردوغان در حالی با هدف گفتگو پیرامون قطر به عربستان سعودی سفر کرد، که از زمان آغاز بحران نیروهای نظامی این کشور به پایتخت قطر اعزام شدند. در شرایطی که رئیس جمهور ترکیه در عربستان و نظامیان این کشور در قطر به سر می ‌برند، این نگاهی سطحی است، اگر بخواهیم نقش آنکارا را میانجی ‌گری برای آشتی ‌سازی میان طرفین عنوان کنیم. با وجود این شرایط و در این وضعیت شاید بیشتر منطقی باشد، که نقش ترکیه را در جریان بحران قطر و سفر به عربستان، به عنوان یک طرف بحران موجود ارزیابی کنیم. بحرانی که ترکیه در آن تلاش دارد، تا موضوع را به نفع خود به پیش ببرد.

براین اساس وقتی نقش میانجی ‌گری ترکیه را در بحران قطر غیرمحتمل ارزیابی می‌ کنیم، هدف سفر اخیر اردوغان به عربستان را چگونه می ‌توان توصیف کرد؟ برای پاسخ به این سوال اگر مثلث بحران قطر را شامل سه ضلع قطر، عربستان و ضلع دیگر سایرکشورهای تحریم کننده شامل امارات، مصر بدانیم، در این صورت ترکیه ترجیح خود را بر پیگیری موضوع از مسیر ریاض قرار داده است. مضاف بر آن‌ که بطور سنتی اردوغان با دیگر کشورهای تحریم کننده قطر از جمله مصر و امارات چندان سابقه گفتگو و مذاکره ندارد، مهمتر این ‌که از ابتدای بحران، امارات حتی گاه مواضع بسیار سرسختانه ‌تر و حتی به اعتقاد برخی تحریک کننده عربستان را بدست داشته است. براین اساس بحران قطر تنها متاثر از تک‌ روی ریاض نیست، که طرف دیگر این بحران نقش در سایه امارات است، که اگرچه کمرنگ به نظر می ‌رسد، اما ضلع مهم دیگر ماجراست. در این شرایط شاید بتوان هدف اردوغان را از دیدار اخیر با ملک سلمان، تلاش برای کاهش تنش دانست، هرچند بعید به نظر می ‌رسد، ریاض به زودی قصد عقب نشینی و کاهش تنش ‌های خود را با دوحه در سر داشته باشد.

تسری بحران قطر به تنش در روابط ترکیه و امارات

در ارتباط با تلاش ترکیه باید در نظر داشت، که مدت‌ هاست روابط ترکیه و امارات دیگر به مانند سال ‌های گذشته چندان گرم و نزدیک نیست و موضع‌ گیری‌های شیوخ ابوظبی نیز در مقابل ترکیه نشان می‌ دهد، آنکارا و ابوظبی چندان علاقه‌ ای به نزدیکی به یکدیگر ندارند. از جمله چند روز پیش از سفر اردوغان به عربستان، شیخ عبدالله بن زاید وزیر خارجه امارات در جریان سفر به ارمنستان در آئینی با شکوه ضمن حضور در مقبره و بنای یاد بود کشتار ارامنه، یک دقیقه به احترام یاد بود واقعه ارامنه سکوت کرد. فراتر از این سکوت، انعکاس خبر ادای احترام شیخ عبدالله بن زاید به حادثه ارامنه در خبرگزاری رسمی امارات بود، که قربانیان را شهدای نسل‌ کشی نامید. این نوع رویکرد از جانب وزیرخارجه امارات و پس از آن انعکاس معنادار و ضد ترکیه ‌ای این خبر در خبرگزاری دولتی امارات و استفاده از واژه نسل ‌کشی در ارتباط با واقعه ارامنه که ترکیه به شدت نسبت به آن حساسیت دارد، در مجموع نشان می ‌دهد، روابط ابوظبی و آنکارا تا چه میزان پس از بحران قطر روبه سردی و حتی ستیزه‌جویی در حال حرکت است.

در حالی که مواضع ترکیه و امارات در جریان بحران قطر به شدت در حال تقابل‌ جویی است، می ‌توان نتیجه گرفت، که بحران قطر در حال گسترش به دیگر حوزه‌ های منطقه‌ ای است. بحرانی که در ابتدای شکل‌ گیری خود محدود به روابط دیپلماتیک قطر و چند کشور عربی دیگر بود، این روزها در حال تسری به تنش تدریجی اما روبه رشد در روابط ترکیه و امارات است. تنشی که می‌ تواند خود زمینه ‌ساز بحران دیپلماتیک جدید دیگری در منطقه و این بار میان ترک‌ ها و اماراتی ‌ها شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *