سلام برچی نیوز | هدایت‌گران در ژرفای تاریخ
  • انتشار: ۲۸ ثور ۱۳۹۶
  • ساعت: ۸:۵۸ ق.ظ
  • سرویس: x تیتر دو
  • کدخبر: 2778
  • لینک کوتاه: http://www.barchinews.com/?p=2778

هدایت‌گران در ژرفای تاریخ

برای ما شرقی‌ها، همسایگان شرقی‌تر ما یعنی چین و کشورهای همجوار آن مثل جاپان و کوریا یا کره، هنوز ناشناخته است. این در حالی است که کشورهای یادشده در گذشته بیشترین قرابت و نزدیکی فرهنگی و اجتماعی را با همسایگان غربی خود داشته اند. آنچه این کشورها را از نگاه صفات اخلاقی غنا بخشید، ظهور فیلسوفان اخلاق‌گرا و حکیمان خردمند و رونق مکتب‌های اخلاقی بود. در این یادداشت به یکی از این حکیمان پرداخته شده که شاید اسمش را شنیده باشید. کنفوسیوس

برای ما شرقی‌ها، همسایگان شرقی‌تر ما یعنی چین و کشورهای همجوار آن مثل جاپان و کوریا یا کره، هنوز ناشناخته است. این در حالی است که کشورهای یادشده در گذشته بیشترین قرابت و نزدیکی فرهنگی و اجتماعی را با همسایگان غربی خود داشته اند. آنچه این کشورها را از نگاه صفات اخلاقی غنا بخشید، ظهور فیلسوفان اخلاق‌گرا و حکیمان خردمند و رونق مکتب‌های اخلاقی بود. در این یادداشت به یکی از این حکیمان پرداخته شده که شاید اسمش را شنیده باشید. کنفوسیوس

هنگام اشاره به فرهنگ چین، نام یک شخصیت در اذهان زنده می‌شود و او کسی جز کنفوسیوس نیست. در جامعه چین هیچکس به اندازه او تاثیرگذار نبوده است. به همین دلیل است که نه تنها این شخص در چین شناخته شده است بلکه یونانیان و دانشمندان مسلمان نیز با او و حکمتش آشنایی داشتند.

کنفوسیوس بنیانگذار مکتب اخلاقی «کنفوسیوس» است. مکتب کنفوسیوس بر اخلاق اجتماعی و اندیشه‌های انسان‌دوستانه استوار است. او به شخصیت مذهبی معروف نیست اما چه می‌دانیم که خداوند هدایت‌گرانی برای ملت‌هایی غیراز سرزمین خاورمیانه نیز فرستاده باشد.

کنفوسیوس حدود ۲۵۰۰ سال پیش در منطقه «لو» یا «شان دونگ» فعلی واقع در شرق چین زندگی می‌کرد. او مقام عالی نداشت اما دارای حکمت و دانش فراوانی بود. در جامعه قدیم چین، تعلیم از حقوق ویژه اشراف بود اما کنفوسیوس با شیوه خود این حق را از آنان گرفت و خود شاگردانی را جذب کرد و به آنها آموزش داد. افراد از هر طبقه‌ای می‌توانستند برای تحصیل نزد او بروند. گفته می‌شود که وی سه هزار شاگرد داشت و در میان آنها چند تن از دانشمندان نیز حضور داشتند. کنفوسیوس در زمان حیات خود، از چنان محبوبیتی برخوردار بود که حتی امپراتوران چین نیز از او حساب می‌بردند.

آموزه‌های کنفوسیوس در کتابی به اسم «لون‌یو» جمع‌آوری شده است. در جامعه قدیم چین مردم با اندیشه‌های همین کتاب زندگی خود را معیار و استاندارد می‌کردند. افرادی که می‌خواستند به مقامی برسند، باید این کتاب را بدقت می‌خواندند. کنفوسیوس از سیاست بیزار نبود اما سیاستمداران را به سجایای اخلاقی توصیه می‌کرد چون سیاست کردن را بدون توجه به اوصاف اخلاقی، آفتی برای جامعه می‌دانست. به خاطر همین اوصاف انسانی بود که کنفوسیوس در مکتب حکیمان یونانی و اسلامی نیز از جایگاه ویژه برخوردار است.

مرگ کنفوسیوس را در سال ۴۷۹ قبل از میلاد نوشته اند اما اندیشه‌هایش با گذشت نزدیک به ۲۵۰۰ سال، هنوز زیربنای روابط اجتماعی چین و تا حدودی جاپان و کوریا را می‌سازد. در حال حاضر نیز سخنان کوتاه کنفوسیوس بخشی از تکیه‌کلام چینی‌ها بوده و فرهنگ فولکلور این کشور را تشکیل می‌دهد. این را نیز اضافه کنم که مردمان کشورهای یادشده، بیشترین احساسات و عواطف را در روابط اجتماعی دارند که این را باید مرهون مکتب‌های اخلاقی و حکیمان خود باشند.

در یک مقایسه کوتاه بین سخنان فیلسوفان معاصر غربی و کنفوسیوس، سخنان این حکیم چینی از غنای بیشتری در زمینه روابط اجتماعی و اخلاق فردی برخوردار است. مشهور است، زمانی که کنفوسیوس درگذشت، شاگردانش سه سال مستمر برایش گریه می‌کردند و این از عمق محبوبیت او در بین مردم حکایت داشت.

سال‌ها برایم سوال بود که چگونه یک استاد اخلاق می‌تواند تا این حد در قلب شاگردان نفوذ کند؟ تا این که یکی از استادان اخلاقم را از دست دادم و باورم شد که استادان اخلاق، بیشترین تسلط را بر روح و روان شاگردان شان دارند. اگر عمری باقی بود، فردا ان‌شاءالله یادداشتی درباره «عرفان شیعی» و این استاد اخلاقم خواهم نوشت.

سخن آخر این که یادداشت حاضر را نوشتم تا بدانیم اخلاق‌گرایان زیادی در این گیتی زندگی می‌کردند که با گذشت قرن‌ها از مرگ شان، هنوز جوامع، از آموزه‌های نیک آنان متأثر است. بازهم تکرار می‌کنم، چه می‌دانیم شاید کنفوسیوس یکی از هدایت‌گران آسمانی برای هدایت بشر از نوع انسان چینی بوده باشد.

درباره تصاویر زیر هم باید عرض کنم که این عکس‌ها، متعلق به اقامتگاه کنفوسیون در منطقه‌ای موسوم به «جنگل سنگی» در ایالت «شان دونگ» در شرق چین است. در این اقامتگاه، وسائل شخصی کنفوسیوس از جمله لباس‌ها و دیگر اشیای منسوب به او نگهداری می‌شود.

محمد مرادی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *