• انتشار: ۲ اسد ۱۳۹۶
  • ساعت: ۱۱:۱۹ ب.ظ
  • سرویس: امنیتی
  • کدخبر: 6178
  • لینک کوتاه: http://www.barchinews.com/?p=6178

داعش در پاکستان: از تکذیب دولت تا عملیات ارتش

در حالی که گزارش‌ ها از آغاز عملیات ارتش پاکستان علیه نیروهای داعش در مناطق مرزی با افغانستان حکایت دارد، همزمان برخی مقامات اسلام ‌آباد نسبت به گسترش داعش، در این کشور ابراز نگرانی کرده‌اند.

ارتش پاکستان می گوید، عملیات عمده ای را در شمال غربی این کشور در نزدیکی مرز افغانستان علیه گروه تروریستی داعش شروع کرده است. یک سخنگوی ارتش گفت، که پیکارجویان تررویستی داعش در داخل افغانستان قدرت گرفته اند و باید جلوی گسترش دامنه نفوذ آنها گرفته شود. پاکستان قبلا حضور داعش در خاک خود را رد کرده بود.

با این حال رشد این گروه تروریستی در افغانستان زنگ خطر را در اسلام آباد به صدا در آورده است. این گروه در دو سال گذشته مدعی انجام چند حمله در پاکستان شده است. ژنرال آصف غفور سخنگوی ارتش گفت: “این عملیات ضروری است چون داعش درحال ریشه دواندن در آنجاست و ما باید مانع گسترش نفوذ آن به خاک پاکستان از طریق دره راجگال شویم.”

گروه تروریستی داعش قسمت هایی در افغانستان را کنترل می کند و از سال ۲۰۱۵ برای تقویت حضور خود در پاکستان تلاش کرده است، زمانی که اولین حمله در خاک این کشور را انجام داد. حدودا همان زمان بود که داعش تشکیل شاخه خراسان را اعلام کرد، که اولین بار بود که داعش رسما به خارج از جهان عرب گسترش می یافت.

چرایی تحرکات داعش در پاکستان

گروه تروریستی داعش نه تنها پاکستان، که در چشم‌ انداز بلند مدت خود مدعی خلافت بر کلیه سرزمین‌ و کشورهای اسلامی است، با این حال این گروه تروریستی به پاکستان توجه خاصی دارد.

زمینه اجتماعی مناسب پاکستان برای رشد افراط ‌گرایی

بطورسنتی کارشناسان پاکستان را پس از عربستان مهد ترویج و آموزه‌ های بنیاد گرایانه دینی عنوان می‌ کنند و حتی از نظر تعداد و کمیت شمار مدارس دینی نزدیک به گرایشات وهابی و افراطی در پاکستان بیش از عربستان است. نزدیک به ۷ سال پیش و قبل از روی کارآمدن گروه تروریستی داعش در عراق و سوریه، خبرنگار بی بی سی با تهیه گزارشی از پاکستان اعلام کرد، که شمار مدارس دینی در پاکستان به ویژه در ایالت پنجاب رو به افزایش است. در سال ۲۰۱۰ حتی اعلام شد، که بر اساس آمار رسمی که مسئولان سازمان موسوم به اتحاد تنظیمات مدارس در پاکستان ارایه می کنند، حدود بیست هزار مدرسه دینی در این کشور ثبت شده است. در این ارتباط گفته شده، بیشتر این مدارس در جنوب پنجاب از سوی جمعیت علماء اسلام (جی یو آی) به رهبری مولانا فضل الرحمن اداره می شوند، که گروهی بینیاد گرا و نزدیک به طالبان به شمار می‌ روند، اما بسیاری از دانش ‌آموختگان این مدارس پس از روی کارآمدن داعش در سال ۲۰۱۴ در عراق و سوریه جذب گروه تروریستی داعش شدند.

در ارتباط با آمار روبه افزایش مدارس افراطی در پاکستان، عمر فاروق یک مقام وقت وزارت امور دینی پاکستان در سال ۲۰۱۲ اعلام کرد، که پاکستان در سال ۲۰۰۰ میلادی حدود ۸۹ هزار دارالعلوم داشت، که ۳۴۴ هزار شاگرد در آنها مشغول آموزش بودند. اما به گفته او، «در ماه مارچ سال ۲۰۱۲ رقم مدرسه ها به ۱۰۶ هزار و شمار شاگردان آنها به ۴۴۰ هزار تن رسیده است.»

مدارس دینی افراطی در پاکستان

از طرف دیگر مشکل آن ‌جاست، که بسیاری از طلبه‌ های جذب شده در این مدارس بطور کلی بدون سواد وارد این مدارس می‌شوند و این موضوع باعث می‌ شود، تا زمینه لازم برای رشد بی چون چرای افراطی ‌گری در میان این دانش ‌آموزان دینی شکل گیرد. براساس گزارشی، که توسط اداره مکتب ها در ایالت خیبرپشتونخواه تهیه شده است، تنها ۲۵ درصد از مدرسه های دینی در تلاش ثبت خود بوده اند و از طرف دیگر، اکثریت چهار هزار مدرس مرد و ۹۰۰ مدرس زن در خیبرپشتونخواه، هرگز پا به مدارس رسمی و دولتی نگذاشته اند و همگی از مدرسه های دینی فارغ شده اند.

وجود این شرایط حاکی از آن است، که از نظر بافت اجتماعی داعش در پاکستان با مشکلات و موانع کمتری به نسبت دیگر جوامع روبرو خواهد بود. براین اساس فضای افراط‌ گرایانه جامعه و توده‌ها در پاکستان امکان تحرکات داعش را بیش از دیگر مناطق فراهم و عملی می‌ سازد.

شرایط منطقه ‌ای و نقش بازیگران خارجی

پاکستان از نظر منطقه ‌ای در موقعیت به نسبت حساسی قرار گرفته است، که با دو کشور ایران و افغانستان دارای مرزهای مشترک طولانی می‌ باشد. این موضوع باعث شده، تا بازیگران خارجی متمایل به تداوم حیات و تحرکات داعش، پاکستان را به عنوان مقصد اهداف خود مورد نظر خود علیه دو کشور افغانستان و ایران مورد نظر قرار دهند.

در نگاه برخی بازیگران منطقه ‌ای مانند عربستان، سرزمین پاکستان کشوری ایده ‌آل برای تحریک و رشد داعش علیه قدرت منطقه ‌ای ایران و همچنین رقیبی قدرتمند در مقابل طالبان به شمار می ‌رود. در حال حاضر طالبان گروهی وفادار و نزدیک به قطر به حساب می ‌آید، که در دوحه پایتخت این کشور نیز دارای دفتر رسمی می‌ باشد. همین موضوع باعث شده تا ریاض با هدف تضعیف طالبان و موقعیت قطر در افغانستان، داعش را به عنوان گروهی جایگزین با طالبان در افغانستان مورد توجه قرار داده و همزمان با هدف نا امن سازی مرزهای شرقی ایران به تحریک گروه‌های نزدیک به داعش در خاک پاکستان و علیه ایران روی آورد.

طالبان گروهی نزدیک به قطر

همین گرایشات غیررسمی حمایت از داعش در مقابل طالبان را در میان سایر بازیگران خارجی مانند ایالات متحده نیز می ‌توان دنبال کرد و شاید واشنگتن پاکستان را محلی مناسب برای نفوذ داعش به افغانستان در نظر دارد. در واقع تقویت داعش در افغانستان که تنها از طریق مرزهای پاکستان امکان پذیر است، این موقعیت را برای ایالات متحده در افغاستان ایجاد خواهد کرد، که همچنان به حضور خود تحت عنوان ثبات‌ سازی و مبارزه با تروریسم در افغانستان تداوم بخشد.

موقعیت و چشم انداز داعش در پاکستان: از تکذیب دولت تا عملیات ارتش

با وجود نگرانی‌ هایی که در ارتباط با رشد داعش در پاکستان وجود دارد، اما اسلام ‌آباد رشد و قدرت‌ گیری داعش را تهدیدی علیه امنیت ملی و تمامیت ارضی خود تلقی کرده و به شدت با ان مقابله می‌ کند.

رویکرد سلبی اسلام‌ آباد به داعش تا بدان جاست، که با وجود چندین عملیات انتحاری از جمله حمله به دفتر شبکه تلویزیونی ARY در اسلام ‌آباد و پس از آن چندین حادثه مشابه طی چند سال اخیر که همگی با مسئولیت گروه تروریستی داعش صورت گرفته است، اما دولت پاکستان تا همین چند وقت پیش هرگونه حضور داعش را در خاک این کشور به شدت تکذیب می ‌کرد. با این حال عملیات اخیر ارتش پاکستان علیه داعش نقطه عطفی در رویکرد دولت اسلام‌ آباد علیه مواضع گروه تروریستی داعش است، که کار این گروه را در منطقه با موانع بیشتری روبرو می ‌سازد.

 ارتش پاکستان علیه داعش

در حال حاضر با شکست داعش در مناطق عمده ‌ای از عراق و سوریه این انتظار وجود دارد که رهبران گروه تروریستی داعش بیش از گذشته توجه خود را بر مناطق آسیای مرکزی و همچنین پاکستان و افغانستان متمرکز سازند.

با این حال بطور کلی از نظر موقعیت فعلی، تا کنون داعش نتوانسته مناطق و یا سرزمین‌ های قابل توجه و یا مهمی را در پاکستان به اشغال خود آورد. تحرکات فعلی داعش در پاکستان بیشتر متمرکز بر دره راجگال در منطقه قبایلی نیمه خودمختار خیبر است. این منطقه در همسایگی ولایت ننگرهار افغانستان قرار دارد، که پایگاه جنگجویان وفادار به داعش در افغانستان است.

همچنین ذکر این نکته لازم است، که آن چه به عنوان داعش در پاکستان شناخته می ‌شود در واقع شاخه‌ های جدا شده  از جریان «تحریک طالبان» پاکستان است که تلاش کرده بود به گروه داعش بپیوندد، ولی بسیاری از آنان هدف سازمان اطلاعات نظامی پاکستان قرار گرفتند.

لذا عملیات دولت اسلام‌ آباد علیه گروه تروریستی داعش، تا کنون به میزان زیادی باعث شده تا تحرکات این گروه تروریستی حداکثر محدود به مناطق شمالی هم مرز با افغانستان شود و مناطقی از مرکز و جنوب پاکستان کمتر تحت تاثیر حضور داعش قرار گیرد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *