سلام برچی نیوز | «افغان» نام عام و تاریخی قوم پشتون است/جانب دموکراسی و عمل‌گرایی را بگیریم
  • انتشار: ۱۶ جدی ۱۳۹۶
  • ساعت: ۱:۵۷ ب.ظ
  • سرویس: x تیتر دو
  • کدخبر: 10996
  • لینک کوتاه: http://www.barchinews.com/?p=10996

«افغان» نام عام و تاریخی قوم پشتون است/جانب دموکراسی و عمل‌گرایی را بگیریم

افغان (اوغان) نام عام و تاریخی قوم پشتون ما است؛ بنابراین این هویت قابل احترام است، زیرا تعلق به افغانستان دارد؛ نام یکی از چهار قوم بزرگ افغانستان است که سه قوم دیگر آن تاجیک، هزاره و اوزبیک نام دارد. این‌که گفته می‌شود افغان نام قوم پشتون نیست، نام عمومی برای همه اقوام و مردم افغانستان است، از اساس اشتباه است؛ هیچ سندی در این باره وجود ندارد، اما برای این‌که افغان نام عام و تاریخی قوم پشتون افغانستان است، ده‌ها سند مکتوب، تاریخی و جامعه‌شناختی وجود دارد.

افغان (اوغان) نام عام و تاریخی قوم پشتون ما است؛ بنابراین این هویت قابل احترام است، زیرا تعلق به افغانستان دارد؛ نام یکی از چهار قوم بزرگ افغانستان است که سه قوم دیگر آن تاجیک، هزاره و اوزبیک نام دارد. این‌که گفته می‌شود افغان نام قوم پشتون نیست، نام عمومی برای همه اقوام و مردم افغانستان است، از اساس اشتباه است؛ هیچ سندی در این باره وجود ندارد، اما برای این‌که افغان نام عام و تاریخی قوم پشتون افغانستان است، ده‌ها سند مکتوب، تاریخی و جامعه‌شناختی وجود دارد.

اگر قرار و توافق مردمی وجود داشته باشد که از بین این چهار نام یکی را به‌عنوان نام و هویت جمعی سیاسی و ملی قبول کنیم، هر کدام این نام‌ها می‌تواند در این مقام و جایگاه قرار بگیرد. پس نام افغان نیز این حق و امتیاز را دارد که نامی برای همه ما باشد. یک‌بار از این موضع نیز فکر کنیم که گفته شود نام سیاسی و ملی ما «هزاره»، «تاجیک» یا «اوزبیک» باشد؛ شاید چنین فکر کردن خیلی غیرمعمول به‌نظر برسد! اگر توافق وجود داشته باشد که یکی از این نام‌ها هویت سیاسی ما باشد، نه غیر معمول است و نه مشکل. اگر توافق وجود نداشته باشد، درست نیست؛ بنابراین درباره «افغان» نیز این نظر صادق است.

توافق و قبول اقوام و مردم افغانستان شرط است؛ اگر توافق و قبول وجود نداشته باشد، با فشار، تزویر و ریا نمی‌شود نام و هویتی را بر مردم اعمال کرد. بیشتر از نیم قرن است که در اسناد رسمی و دولتی، هویت سیاسی ما «افغان» بوده است؛ اما واقعیت اجتماعی این بوده که تاجیک‌ها، هزاره‌ها، اوزبیک‌ها و… خود را بنام قوم خود یاد می‌کرده‌اند و اوغان (افغان) فقط قوم پشتون افغانستان را می‌گفته‌اند؛ حتا خود پشتون‌های ما نیز خطاب به خود شان اوغان و به دیگران تاجیکان، هزاره‌گان، اوزبیکان و… خطاب می‌کردند و می‌کنند.

از آنجایی که توافق عمومی بر این نام‌گذاری وجود نداشته، اعتراض‌ها نسبت به این نام وجود داشته، وجود دارد و بیشتر هم شده است؛ حتا تعدادی نام خراسان را به عنوان هویت سیاسی و ملی پیشنهاد می‌کنند. دلیل شان برای این نام‌گذاری این است، جغرافیای سیاسی‌ که امروز بنام افغانستان یاد می‌شود، پیش از اسلام و بعد از اسلام بنام خراسان یاد می‌شده است. خراسان به‌صورت واضح، مصداق قومی ندارد و نام قوم نیست بلکه نام محل است؛ از این نگاه می‌تواند شامل هویت همه‌کسانی شود که در محلی بنام افغانستان زندگی می‌کنند.

من نظری خاص ندارم که نام سیاسی و عمومی اقوام و مردم افغانستان چه باشد؛ تاکیدم این است که اعتراض‌ها را درنظر داشته باشیم؛ در رویدادهایی‌که اختلاف‌نظر وجود دارد، جانب دموکراسی، رفراندم و عمل‌گرایی را بگیریم، زیرا در آنچه‌که اعتراض و اختلاف‌نظر وجود دارد، اگر در مقطعی بتوانیم با فشار، سرکوب و تزویر بر آن سرپوش بگذاریم اما سرانجام ما را زمین‌گیر خواهد کرد!

یعقوب یسنا، پژوهشگر و استاد دانشگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *