سلام برچی نیوز | از تورک آریایی تا تاجیکان چشم ‌بادامی
  • انتشار: ۷ جوزا ۱۳۹۶
  • ساعت: ۹:۴۳ ق.ظ
  • سرویس: x تیتر دو
  • کدخبر: 3174
  • لینک کوتاه: http://www.barchinews.com/?p=3174

از تورک آریایی تا تاجیکان چشم ‌بادامی

قزلباشان افغانستان را تورک آریایی نوشته‌اند. این‌که قزلباش‌ها تورک‌اند، جای شکی نیست؛ اما تورک‌آریایی در مطالعات قوم‌نگاری و مردم‌شناسی چه جایگاهی دارد، دانسته نشده است.

قزلباشان افغانستان را تورک آریایی نوشته‌اند. این‌که قزلباش‌ها تورک‌اند، جای شکی نیست؛ اما تورک‌آریایی در مطالعات قوم‌نگاری و مردم‌شناسی چه جایگاهی دارد، دانسته نشده است.

در همین راستا یکی در نوشته‌اش آورده است، «تاجیکان چشم‌بادامی»، این‌که بخش بزرگی از تاجیکان تورک‌اند، جای شکی نیست. تاجیک نژاد نیست. قوم با رابطه‌ی معنایی فارسی‌زبان است. در افغانستان فارسی‌زبانان غیرهزاره را تاجیک می‌گویند.

این‌که براساس نظریه‌های نخستین قوم تاجیک، تورک خوانده شده است، شکی نیست. چنان‌چه دیده شده است: «(ص ، اِ) غیر عرب و تورک را تاجیک نامند. (شرفنامۀ منیری ). تازیک وتاژیک ، بر وزن و معنی تاجیک است که غیر عرب و تورک باشد. (برهان ). || عرب زاده ای که در عجم کلان شود. (آنندراج ) (غیاث اللغات )». این که تورک در اصل باید چشم‌بادامی باشد، شکی نیست. البته باید توجه داشت که تورکان قفقاز و اناتولی تورک شده‌اند.

این مشکلات قوم‌شناسی در افغانستان ریشه در سیاست‌بیمار ما دارد، اگر نه قوم‌نگاری، مردم‌نگاری و مردم‌شناسی علم‌اند و انسان‌شناسی دانش بی‌مانند است که در جهان علاقه‌مندانی زیادی دارد. به یاد داشته باشیم که قوم‌نگاری رشته‌ی تحصیلی است که در افغانستان سخن گفتن از آن خلاف منافع ملی خوانده می‌شود و عالمان آن دشمن دانسته می‌شود.

در دانش امروز، انسان‌شناسی کشف تفاوت‌های انسان‌ها است. انسان با تفاوت‌های‌شان زیبایند. جهان یک‌دست، تک‌صدا و یک‌رنگ نه تنها زیبا نیست که زشت است.

نمی‌دانم چرا قبول نداریم که نژاد پاک مانند زبان پاک شوخی‌ای بیش نیست. مردم‌هزاره همان‌طوری که نژاد تورکى دارد، قوم هم دانسته می‌شود. چنین است که غیرهزاره‌های شیعه در افغانستان هزاره خوانده می‌شوند.

براین اساس، تاجیکان نیز قوم است. در درون جامعه‌ی تاجیک ده‌ها مردمی هستند؛ چون در بافت فرهنگی فارسی‌زبانان زندگی می‌کنند و اکنون با تاجیکان هم‌نوایند، خود را تاجیک می‌خوانند و یا خوانده می‌شوند. هم‌سرنوشتی‌شان با تاجیکان به خاطر مذهب‌سنی و زبان فارسی است. ازاین‌رو است که استاد ربانی تاجیک است، با این که ایشان ترک یفتلی است. ژنرال فهیم تاجیک خوانده می‌شود، در حالی که ایشان عرب است.

میلیون‌ها هزاره‌ی سنی در درون جامعه‌ی تاجیک زندگی می‌کنند و آنان هزاره‌اند؛ اما به خاطر زبان فارسی و سنی بودن‌شان تاجیک شده‌اند. اکنون یکی آمده است و آنان را «تاجیکان چشم‌بادامی» خوانده است.

انسانی‌تر آن است که اجازه بدهیم، هزاره‌های سنی هزاره باشند. اگر بگذارند، هزاره‌های شیعه نیز هیچ مشکلی با تاجیکان ندارند و هیچ قومی در افغانستان نیست که به اندازه‌ی تاجیکان و هزاره‌ها یگانگی فرهنگی و تاریخی داشته باشند.

اجازه بدهیم انسان‌ها بر اساس هویت‌شان زندگی کنند. با پنهان‌کاری، منکر هویت کسی نشویم. مردم با هویت‌شان زنده‌اند. منکرشدن و جرم‌انگاری هویت کسی، غیر انسانی است.

نویسنده: دکتر حفیظ شریعتى سحر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *