سلام برچی نیوز | آجندای قومی ‌و شعار ایدیولوژیک
  • انتشار: ۱۰ ثور ۱۳۹۶
  • ساعت: ۱۱:۳۶ ق.ظ
  • سرویس: x تیتر دو
  • کدخبر: 2495
  • لینک کوتاه: http://www.barchinews.com/?p=2495

آجندای قومی ‌و شعار ایدیولوژیک

حکمتیار و برخی از سران تنظیمی‌دیگر، همزمان جهان‌وطنی و قومی‌می‌اندیشند. سیاست داخلی آنان قومی‌است، اما در سیاست خارجی خودشان را نماینده هویت تمدنی اسلام معرفی می‌کنند.این تناقض در سخنان دیروز حکمتیار هم مشهود بود.

حکمتیار گفت طرفدار یک حکومت مرکزی قوی است و حکومت‌های ایتلافی و تقسیم کرسی‌های حکومت را قبول ندارد. اگر منظور آقای حکمتیار از حکومت مرکزی قوی، انحصار ابزار خشونت در نهاد دولت و پایان نهاد جنگ‌سالاری باشد، همه از آن استقبال می‌کنند.

اما از فحوای سخنان آقای حکمتیار برمی‌آمد که منظور ایشان از حکومت مرکزی، تمرکز قدرت در دستان یک نفر است. تمرکز قدرت در دست یک نفر علاوه بر آسیب‌های دیگری که دارد، راس هرم قدرت را قومی ‌می‌سازد. بی‌اعتمادی‌های عمیق قومی‌ و تباری در افغانستان هم از همین مساله ناشی می‌شود. به همین دلیل است که بحث تمرکززدایی از نظام و ایجاد نهاد‌هایی که قدرت رییس دولت را مهار کند، آرمان بسیاری از گروه‌های سیاسی است. حمایت از تمرکز قدرت از سوی حکمتیار، نشان می‌دهد که ایشان از قومی‌ شدن راس هرم قدرت حمایت می‌کنند.

موافقت‌نامه ۲۹ سنبله سال ۱۳۹۳ که رییس‌جمهور غنی و دکترعبدالله آن را امضا کردند، دو طرف را موظف می‌سازد که یک نظام نیمه‌ریاستی ایجاد کنند. برمبنای این موافقت‌نامه رییس‌جمهور غنی باید جرگه قانون اساسی را فرا بخواند و اعضای جرگه سمت نخست‌وزیری را درج قانون اساسی کنند تا نظام حکومتی افغانستان نیمه‌ریاستی شود. اگر منظور حکمتیار از حکومت قوی مرکزی ختم جزایر قدرت نباشد، حتما تمرکز بیشتر قدرت در دستان رییس دولت است.

حکمتیار چندسال پیش هم با نشر یک اعلامیه گفته بود که نیروهای خارجی »اقلیت‌ها« را تقویت کرده‌اند. اگر سخنان دیروز آقای حکمتیار را با اعلامیه چندسال پیش او مقایسه کنیم، در می‌یابیم که ایشان هنوزهم طرفدار قومی‌ شدن راس هرم قدرت است. حکمتیار در جنگ‌های تنظیمی ‌کابل هم هوادارانش را با شعار قومی ‌بسیج می‌کرد. نوارهای سخنرانی جنگ‌های کابل او در دسترس همه‌گان است. انتظار می‌رفت که افکار حکمتیار دچار تغییر شده باشد، اما چنین نشده است.

حکمتیار متولد سال ۱۳۲۶ است. او هفتاد سال دارد و بیش از چهل و پنچ سال است که فعالیت سیاسی، نظامی ‌و شورشی می‌کند. اما آن طوری که انتظار می‌رفت، تا حال به لحاظ سیاسی به پختگی کامل نرسیده است. حکمتیار در سخنرانی‌اش از لزوم رعایت مصطلحات ملی نام برد. رعایت مصطلحات ملی یکی از خواست‌های قوم‌گرایان افراطی پشتون است. آنان به این باور اند که اهمیت سمبولیک زبان پشتو باید با استفاده از زور و کاربرد قدرت دولتی تحمیل شود. این قوم‌گرایان افراطی، با کاربرد برخی از واژه‌های فارسی مثل دانشگاه و دانشکده، دشمنی می‌کنند و آن را منافی اصل حفظ اهمیت سمبولیک زبان پشتو در ادبیات رسمی ‌و دولتی می‌دانند. حکمتیار هم با یادآوری از مصطلحات ملی، در واقع از موضع افراطی‌ترین قوم‌گرایان پشتون حمایت کرد.

اما همزمان با شعار‌های قومی، حکمتیار ایدیولوژیک حرف می‌زند. او از »پرچم اسلام«، نظام اسلام و مفاهیم ایدیولوژیک دیگر هم به وفور در سخنرانی‌اش استفاده کرد. این نشان می‌دهد که حکمتیار در سیاست داخلی از افغان ملتی‌های افراطی و درسیاست خارجی از سید قطب و دیگر نظریه‌پردازان اسلام‌گرایی الهام می‌گیرد. این تناقض در دهه هفتاد هم در افکار حکمتیار وجود داشت و حالا هم موجود است.

حکمتیار مراسم دولتی هشت ثور را هم قبول ندارد. حکمتیار تصور می‌کند که آنچه که در هشت ثور سال ۱۳۷۱ رخ داد، کودتایی علیه اقتدار او بود. او بارها گفته و نوشته است که قرارگاه سرخاب لوگر تمام نقاط کلیدی کابل را در پنج یا شش ثور اشغال کرده بود ولی بعد احمدشاه مسعود در تبانی با یک تعداد از جنرال‌ها و سیاستمداران پرچمی، نیروهای او را از کابل راند. شاید به همین دلیل است که آقای حکمتیار نخواست در مراسم گرامی‌داشت از هشت ثور در ارگ ریاست‌جمهوری حضور یابد.

اگر حکمتیار در آینده آجندای قومی‌ را دنبال کند، تنش‌های سیاسی و بی‌اعتمادی قومی ‌در کشور افزایش می‌یابد. حکمتیار حتما می‌داند که به دلیل جنگ‌های تنظیمی ‌کابل، نوعی انزجار از او در کابل و بخشی از طبقه متوسط این شهر وجود دارد. موضع‌گیری کاربران شبکه‌های اجتماعی در مورد برگشت حکمتیار به فضای سیاسی، نشان دهنده همین انزجار بود. انتظار می‌رفت که آقای حکمتیار مردم افغانستان را مخاطب قرار دهد و به آنان بگوید از اگر از اثر فعالیت‌های نظامی‌او آسیب دیده اند، پوزش می‌خواهد. اما ایشان نخواست که از کسی پوزش بخواهد. به نظر می‌رسد که حکمتیار در آینده هم قصد ندارد پوزش بخواهد.

ابهام دیگر در مورد متارکه حکمتیار با حکومت، موضوع اسلحه و ارتش خصوصی ایشان است. حکمتیار در سخنرانی‌اش گفت که دیگر نمی‌خواهد در کشور یک گلوله هم شلیک شود و یک قطره خون بریزد. اما ایشان هیچ چیزی در مورد تسلیم‌دهی اسلحه و تخنیک نظامی‌اش به وزارت دفاع نگفت. گلوله وقتی شلیک نمی‌شود و خون نمی‌ریزد که ارتش‌های خصوصی اشخاص وافراد منحل شود. تا زمانی که دولت مالک انحصاری ابزار خشونت و قهر نباشد و شماری از قدرتمندان ارتش‌های خصوصی و تفنگداران شخصی داشته باشند، هر لحظه احتمال آن وجود دارد که خون بریزد و گلوله شلیک شود. حکومت وحدت ملی امتیازهای ویژه به آقای حکمتیار داده است. این حکومت آقای حکمتیار را از تعقیب عدلی و قضایی معاف کرده است. هیچ شهروند افغانستان امتیاز معافیت از تعقیب عدلی، ندارد. حال بر حکمتیار است که اسلحه و وسایط نظامی‌خود را تسلیم وزارت دفاع کند. اگر حکمتیار اسلحه و وسایط نظامی‌خود را تسلیم نکند، هر لحظه احتمال شلیک گلوله و خون‌ریزی وجود دارد.

روزنامه هشت صبح:

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *